واریکوسل

درمان واریکوسل

واریکوسل

گشاد شدن شبکه پامپینیفرم

واریکوسل بزرگ شدن وریدهای درون کیسه بیضه (اسکروتوم) است. اسکروتوم کیسه پوستی است که بیضه‌ها درون آن قرار دارند. واریکوسل شبیه به وریدهای واریسی است که در پا ممکن است بروز کنند. حدود یک ششم مردان واریکوسل دارند. در مردانی که دچار ناباروری هستند، این رقم بالا‌تر است. واریکوسل شایع‌ترین علت تولید کم اسپرم و کاهش کیفیت اسپرم است، گرچه همه واریکوسل‌ها بر تولید اسپرم اثر نمی‌گذارند.

تشخیص واریکوسل

روش اصلی تشخیص واریکوسل، سونوگرافی است که در آن دو عامل اندازه وریدها، توسط سونوگرافی B Mode و میزان رفلاکس وریدی، توسط سونوگرافی داپلر رنگی بررسی میشود ولی هنوز در مراجع گوناگون، اتفاق نظر بر اهمیت دو یافته فوق وجود ندارد.طناب اسپرماتیک که خون را به بیضه‌ها می‌رساند و از آن‌ها خارج می‌کند، ‌ حاوی «واز دفرانس» است که اسپرم تولیدشده از بیضه را تخلیه می‌کند. واریکوسل، به اتساع بیش از ۲ میلیمتر شبکه پامپینیفرم بیضه ها اطلاق میشود و جزو علل شایع اختلال اسپرم در موارد ناباروری مردان است.  «شبکه پامپینیفرم» گروهی از وریدها درون اسکروتوم و بالای بیضه‌ها هستند. شبکه پامپینیفرم، خون را از بیضه‌ها تخلیه می‌کند.

بزرگ شدن شبکه پامپینیفرم اغلب در حین بلوغ رخ می‌دهد. اگر چه علت دقیق ایجاد واریکوسل معلوم نیست، اما بسیاری از کار‌شناسان معتقدند که دریچه‌های غیرطبیعی درون شبکه پامپینیفرم مانع جریان خون طبیعی در آن‌ها می‌شوند و پس زدن خون، به گشاد شدن شبکه پامپینیفرم می‌انجامد.

واریکوسل معمولا در ناحیه بیضه چپ رخ می‌دهد، که به علت موقعیت ورید بیضه‌ای چپ است. اما واریکوسل در یک بیضه، بر تولید اسپرم در هر دو بیضه تاثیر می‌گذارد.
جراحی واریکوسل از شایع‌ترین جراحی‌های مجاری ادراری است که اغلب در جوانان دیده می‌شود.

بیشترین علت ناباروری مردان به علت واریکوسل است، اگر روی دستگاه اسپرموگرام تاثیر داشته باشد بیمار باید درمان واریکوسل را پیگیری کند. درمان واریکوسل از دو طریق عمل جراحی باز و جراحی میکروسکوپی است. در روش میکروسکوپی احتمال باروری بیشتر است.

در روش میکروسرجری با استفاده از میکروسکوپ حین جراحی و بزرگنمایی، جراح قادر است با دقت بیشتری شبکه پامپینیفرم را از شریان (سرخرگ) و عروق لنفاتیک جدا و فقط شبکه پامپینیفرم را مسدود کند.

در روش میکروسرجری به دلیل بزرگنمایی ۴ تا ۶ برابر توسط میکروسکوپ، جراح قادر است این وریدهای کوچک را نیز مشاهده کند و از عروق لنفاتیک و شریان مجزا و مسدود کند. در نتیجه شانس عود واریکوسل در این روش بسیار کمتر است.»

به دلیل قابلیت بهتر در تمایز شریان و عروق لنفاتیک و حفظ آن‌ها احتمال آتروفی بیضه به دنبال جراحی یا ایجاد هیدروسل (آب‌آوردگی بیضه) بسیار نادر است.

ایجاد هیدروسل (آب‌آوردگی بیضه) یکی از عوارض درمان واریکوسل است.مطالعه حاضر به این منظور صورت گرفت تا تاثیر هر یک از یافتههای فوق را بر آزمایش اسپرم مشخص نماید.

روش بررسی واریکوسل:

 تحقیق حاضر یک مطالعه توصیفی ـ تحلیلی از نوع مقطعی است که جهت بررسی ارتباط میزان دیامتر وریدی و وجود رفلاکس با آزمایش اسپرم در بیماران مبتلا به واریکوسل انجام شده است. در این مطالعه، ۶۲ بیمار با تشخیص سونوگرافیک واریکوسل، تحت بررسی قرار گرفتند که ابتدا بررسی سونوگرافیک از جهت تعیین حداکثر دیامتر وریدی شبکه پامپینیفرم و وجود و مدت زمان رفلاکس با مانور والسالوا انجام گردید و سپس آزمایش مایع اسپرم بعمل آمد.

یافته ها:

میانگین سنی بیماران، ۶/۲۵ سال با ۰۸/۵=SD(Standard deviation) بود که ۵۳ نفر(۵/۸۵%)، درگیری یکطرفه چپ و ۹ نفر(۵/۱۴%)، درگیری دو طرفه داشتند. میانگین دیامتر وریدی در چپ، ۶۲/۳ میلیمتر و میانگین زمان رفلاکس، ۳۰/۲ ثانیه و میانگین دیامتر در راست، ۹۳/۲ میلیمتر و میانگین زمان رفلاکس، ۰۶/۱ ثانیه بود. رفلاکس تنها در ۱۳ نفر(۹۶/۲۰%) دیده نشد.

آزمایش اسپرم در ۳۴ نفر(۶۶/۵۴%) از نظر یکی از معیارهای مورد نظر(تحریکپذیری، تعداد و اشکال غیرطبیعی) مختل بود که درصد اشکال غیرطبیعی با شیوع ۴۱%، بیشترین نوع اختلال بود. در بررسی تحلیلی، ارتباط معنیدار آماری مستقیم بین دیامتر وریدی چپ با مدت زمان رفلاکس آن مشاهده گردید(۰۰/۰=pv و ۳۷۸/۰=r)، به این معنا که با افزایش سایز ورید، زمان رفلاکس نیز افزایش مییابد.

ارتباط آماری معکوس نیز بین متغیرهای دیامتر وریدی چپ(۰۱۹/۰=pv و ۲۹۷/۰-=r) و مدت زمان رفلاکس چپ(۰۰۹/۰=pv و ۳۲۵/۰-=r) با متغیر درصد تحریکپذیری اسپرم به صورت جداگانــه نشان داده شد. همچنین تفاوت آماری (t test) بین میزان دیامتر وریدی سمت چپ و مدت زمان رفلاکس در آن برای دو گروه با موتیلیتی کمتر و بیشتر از ۵۰% مشاهده گردید(۰۰۲/۰=pv و ۳۵/۰=pv) بدین معنی که دیامتر وریدی و زمان رفلاکس در گروه با موتیلیتی کمتر از ۵۰% به صورت بارزی بیشتر از گروه طبیعی بود، ولی ارتباطی بین متغیرهای دیامتر چپ و زمان رفلاکس آن با متغیرهای تعداد اسپرم و درصد اشکال غیرطبیعی دیده نشد.

این ارتباطات برای دیامتر سمت راست و زمان رفلاکس آن با متغیرهای آزمایش اسپرم، منفی بود. همچنین به صورت با اهمیتی، ارتباطی بین وجود و عدم وجود رفلاکس با اختلال در متغیرهای آزمایش اسپرم و نیز درگیری یکطرفه یا دوطرفه با متغیرهای تحریکپذیری، تعداد و درصد اشکال غیرطبیعی اسپرم بدست نیامد.

نتیجه گیری:

میتوان گفت که وجود یا عدم وجود رفلاکس، فاکتور مناسبی جهت تعیین پروگنوز و اثر بر اسپرماتوژنز نمیباشد


برچسب‌ها: تشخیص واریکوسل, واریکوسل, درمان واریکوسل, علت واریکوسل, جراحی واریکوسل
+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم مرداد ۱۳۹۲ساعت 3:10  توسط دکتر محسن وریانی   |